Zaterdag 4 september 2010

 

 

Triathlon en Duathlon FAQ

Locator: Tri-FAQ » Reglement » Gedrag

---

Wat is stayeren?

Stayeren is het zodanig vlak achter een voorganger fietsen dat men voordeel heeft omdat de voorganger de wind 'afvangt'. Triathlon is echter een individuele sport en het fietsonderdeel moet worden gezien als een tijdrit. Stayeren is niet toegestaan in triathlon en duathlon, en in wedstrijden moet men minimaal twaalf meter afstand aanhouden. Deze afstand wordt gemeten van voorwiel naar voorwiel, dus effectief betekent dit ruim 10 meter netto tussenruimte tussen twee deelnemers. Om iedere deelnemer geldt een 'stayerzone' van twaalf meter lang en drie meter breed (anderhalve meter aan beide zijden).

Figuur 1: de stayerzone

De stayerzone rondom een atleet

Andere atleten mogen dus niet in deze zone komen, behalve in gevallen waarin de ene atleet de andere inhaalt. Bij inhalen mag de inhalende atleet maximaal 30 seconden in de stayerzone van een andere atleet zitten. Nadat de inhalende atleet met zijn voorwiel voorbij de atleet is die hij aan het inhalen was, is de ingehaalde atleet verantwoordelijk (die is vanaf dat moment dan immers de achterste) om binnen 30 seconden uit de stayerzone te raken en dus weer voldoende tussenruimte creëert.

Figuur 2: stayeren

Atleet B fietst in de stayerzone van atleet A. Als de overlap tussen de twee stayerzones niet binnen 30 seconden is verdwenen, kan atleet B bestraft worden voor stayeren.

Naast het bovenstaande geldt dat het niet is toegestaan om een zodanige positie op de weg in te nemen dat inhalen bemoeilijkt wordt (blokkeren of 'blocking').

Figuur 3: blokkeren

Atleet B blokkeert atleet A. Omdat A (volgens de algemene verkeersregels) B eigenlijk niet rechts mag inhalen, kan A nu niet op correcte wijze B passeren. B hoort zo goed mogelijk rechts te houden, zodat anderen hem links kunnen inhalen. Als B links blijft rijden, kan hij bestraft worden voor blokkeren.

Ook stayeren achter organisatie- of jury-voertuigen is verboden. Hierbij dient men tenminste 35 meter afstand te houden.

In de praktijk is gebleken dat stayeren in de triathlonsport heel moeilijk te bestrijden is. Afhankelijk van het parcours (veel of weinig bochten), de drukte op het parcours en de belangen voor de deelnemers wordt er meer of minder gestayerd. Juryleden langs de kant en op motoren proberen het stayerprobleem in de hand te houden door goed te controleren en waar nodig te straffen (door middel van diskwalificaties, stop&go's en/of tijdstraffen).

Omdat stayeren in het verleden meermalen een smet heeft geworpen op grote kampioenschappen, heeft de internationale triathlonbond ITU in 1995 besloten dat bij een select aantal wedstrijden voor prof-atleten stayeren is toegestaan. In die wedstrijden zie je tijdens het fietsen dan ook hele pelotons ontstaan van triatleten die samen blijven fietsen en vervolgens vrijwel tegelijkertijd aan het lopen beginnen. Deze beslissing van de ITU is onder triatleten (zowel profs als amateurs en recreanten) met gemengde gevoelens ontvangen, omdat daarmee het individuele karakter van de triathlonsport verloren dreigt te gaan.

Straffen voor stayeren
In Nederland kan men op verschillende manieren gestraft worden voor (vermoedelijk) stayeren: waarschuwingen, stop-and-go, een tijdstraf uitzitten in een strafbox of in het meest vergaande geval diskwalificatie. Als een jurylid een (dreigende) stayersituatie waarneemt, kan hij daar tegen optreden met een mondelinge waarschuwing, of met een gele kaart. In dat laatste geval wordt de atleet door het jurylid aan de kant van de weg tot staan gebracht en mag pas weer vertrekken wanneer de instructies van de jury zijn opgevolgd. Bij de constatering van overduidelijk stayeren (van het langdurig binnen de stayerzone van je voorganger zitten, tot aan ècht wieltjesplakken aan toe) kan overigens ook meteen een rode kaart - diskwalificatie - gegeven worden.
Bij wedstrijden over de lange afstand kan de jury ook gebruik maken van de zwarte kaart bij stayeren. Een zwarte kaart betekent dat de deelnemer aan het begin van het looponderdeel twee minuten moet plaatsnemen in de strafbox. Drie zwarte kaarten in één wedstrijd betekent diskwalificatie.

In een aantal landen wordt met name bij langere wedstrijden het systeem het bestraffen van stayeren toegepast zoals dat ook gebruikt wordt bij de Ironman wedstrijden. Als daar een jurylid een atleet betrapt op stayeren, krijgt hij of zij een 'stop-and-go', waarbij het jurylid met een stift een streep door het startnummer zet. Eenmaal terug in het parc fermee, moet de atleet na het omkleden een vastgestelde tijd in de 'sin-bin' (strafbox) doorbrengen, waarna hij alsnog met het lopen mag beginnen. Soms - als dat qua parcours en qua jurering mogelijk is - wordt de sin-bin verruild met een kleine strafronde die men extra moet lopen. Als een atleet tijdens het fietsen voor een tweede maal op stayeren betrapt wordt, dan wordt met een tweede streep een kruis door het startnummer gehaald. Dit betekent niet alleen diskwalificatie, maar men wordt dan ook na afloop van het fietsen uit de wedstrijd genomen. Men mag dan dus niet meer aan het lopen beginnen.